امآرآی mri وسی تی اسکن ( CT-SCAN) وسونوگرافی
ام آر آی از بعضی نقاط برتری و از بعضی جهات دیگر نسبت به ابزار دیگر در فیزیک پزشکی ضعف دارد. در قیاس با سی تی اسکن این موارد عبارتند از:
برتریهای امآرآی در مقایسه با سی تی اسکن
- تضاد تصویری (سایهروشن) بالاتر از سی تی اسکن.
- تهیه مقاطع تصویری از جهات مختلف (از جمله اریب).
- عدم استفاده از پرتوهای یونیزه کننده.
- مانند سیتیاسکن موجب سخت شدن باریکه پرتوها (آرتیفکت سخت، beam hardening) نمیشود.
نقاط ضعف ام آر آی در مقایسه با سیتیاسکن
- پر هزینه تر از سیتیاسکن، کمیابتر، و کار با آن مشکلتر است.
- تصویرگیری زمان بیشتری میبرد.
- وضوح تصویری کمتری دارد.
- به دلیل طولانیتر بودن اسکنها آرتیفکت حرکتی بیشتری دارد.
- موجب مشکلات برای بیماران دارای اجسام فلزی در بدن خود میباشد.
- بیمار باید در حین انجام اسکن (ام آر آی) بی حرکت باشد. حرکات غیرقابل پیشگیری مانند تنفس، ضربان قلب و پریستالسیسم اغلب تصویر را مخدوش میسازند.
- برای بیماران دارای مشکلات تنفسی و کسانی که از محیطهای بسته میترسند، عبور از تونل تنگ دستگاه MRI مشکل است.
سی تی اسکن
مقطعنگاری رایانهای یا برشنگاری رایانهای یا توموگرافی رایانهای (به انگلیسی: Computed Tomography) یا به اصطلاح سیتی اِسکَن، روشی نوین است که در علوم تشخیصی در فیزیک پزشکی کاربرد تحقیقاتی و درمانی فراوانی دارد.
در این روش، کالبد انسان یا دیگر جانوران به صورت لایهبهلایه برانداز (اسکن) میشود و بدین ترتیب بخشهای درونی بدن نیز برای پزشکان قابل رؤیت میگردد.
امروزه فناوری سیتیاسکن در بیمارستانها و مراکز پژوهشی در سرتاسر دنیا (از جمله در ایران) کاربرد وسیع دارند
سی تی اسکن(CT-SCAN) چیست؟؟
این شیوه تصویر برداری در حقیقت به معنی تصویر گیری مقطعی و عرضی از اعضای بدن میباشد. اما دارای اسامی مختلفی است كه از آن جمله میتوان به CAT مخفف كلمات Computerized Axial Tomography به معنی توموگرافی كامپیوتری محوری میباشد. CTAT مخفف كلمات Computerized trans Axial Tomography به معنی توموگرافی كامپیوتری عرضی محوری میباشد. CTR مخفف كلمات computerized trans Recanstration ، CDT مخفف كلمات computerized Digital Tomography به معنی توموگرافی دیجیتالی كامپیوتری میباشد. اما نام ترجیحی آن كه در كتابها و كاربردهای پزشكی بكار میرود كلمه CT اسكن مخفف كلمات computerized tomography scan میباشد كه كلمه scan اسكن به معنی تقطیع كردن و واژه توموگرافی از Tomo به معنی برش یا قطعه و graphy به معنی شكل و ترسیم است، گرفته شده است. در اصل به معنی تصویرگیری از برشهای قطع شده از یك عضو به صورت كامپیوتری میباشد.
اگر با یك درخواست سیتی اسكن ، به بخش سیتی اسكن یك بیمارستان مراجعه كرده باشید، شاید برای شما این سوال پیش آمده باشد كه فرو رفتن در یك دستگاه تونل مانند و بی حركت ماندن برای مدتی در داخل آن شما را دچار دلهره میكند یا نه. آیا با توجه به اخبارهای رادیو و تلویزیون راجع به خطرات اشعه ایكس خطری شما را تهدید میكند یا نه؟ یا اینكه چگونه یك كارشناس رادیولوژی بعد از قرار دادن شما در داخل دستگاه خود به اتاق دیگری رفته و از پشت یك شیشه بزرگ و یك كامپیوتر چه كاری انجام میدهد و با بلندگو با شما صحبت میكند؟
کاربرد تشخیصی (سونوگرافی)
•بیماریهای زنان و زایمان (Gynocology) مانند بررسی قلب جنین ، اندازه گیری قطر سر (سن جنین) ، بررسی جایگاه اتصال جفت و محل ناف ، تومورهای پستان.
•بیماریهای مغز و اعصاب (Neurology) مانند بررسی تومور مغزی ، خونریزی مغزی به صورت اکوگرام مغزی یا اکوانسفالوگرافی.
•بیماریهای چشم (ophthalmalogy) مانند تشخیص اجسام خارجی در درون چشم ، تومور عصبی ، خونریزی شبکیه ، اندازه گیری قطر چشم ، فاصله عدسی از شبکیه.
•بیماریهای کبدی (Hepatic) مانند بررسی کیست و آبسه کبدی.
•بیماریهای قلبی (cardology) مانند بررسی اکوکار دیوگرافی.
•دندانپزشکی مانند اندازهگیری ضخامت بافت نرم در حفرههای دهانی.
این امواج به علت اینکه مانند تشعشعات یونیزان عمل نمیکنند. بنابراین برای زنان و کودکان بیخطر میباشند.