وگنر و سرگذشت زمین

فرانسیس بیکن،فیلسوف انگلیسی (1625-1561)متوجه شد که قسمت غربی قاره آفریقا با قسمت شرقی آمریکای جنوبی در اقیانوس اطلس شباهتهای پیوستگی زیادی دارند.اوبیان نمود که این دو قاره به هم پیوسته بده و به دلایلی از هم جدا شده اند.

آلفرد واگنر،دانشمند آلمانی (1930-1880) در سال 1912 میلادی ،پس از مطالعات فراوان موضوع اشتقاق قاره ها را بیان کرد.واگنر بیش از همه به شباهت کناره قاره ها در برخی از نقاط جهان،شباهت نوع جانداران ساکن قاره های مختلف در گذشته و شباهت آب و هوایی دیرین آنها توجه داشته است.و به عبارتی علاوه بر منطبق بودن حاشیه قاره ها ، ا زسایر شیوه های چینه ای هم کمک گرفت. به خصوص دو شیوه اصلی چینه شناختی ، پراکندگی سنگواره ها وتشابه سنگ شناختی ، شواهد مهم او بودند.
طبق نظرات واگنر بر سطح زمین در گذشته قاره ای بزرگ به نام پانگه آ(Pangaea)و اقیانوس بسیار بزرگ به نام پانتالاسا (Panthalassa)وجود داشته است .در چند صد میلیون سال قبل پانگه آبه تدریج تجزیه شد و قاره های کنونی از یکدیگر جدا شدند و در موقعیت های امروزی قرار گرفتند.
یافته ها ثابت کرده اندکه پانگه آ در حدود 270 میلیون سال پیش وجود داشته است.حدود 200 میلیون سال قبل پانگه آ به دو قاره لوراسیا (Laurasia)و گوندوانا (Gondwana)تقسیم شده است.
حدود 115 میلیون سال قبل،فرآیند تفکیک قاره ها آغاز گردید.ابتدا ،آفریقا و هندوستان جدا شدند.در حدود 65 میلیون سال قبل ،آفریقا از هندوستان و ماداگاسکار از آفریقا جدا گردیدند،در حالی که آمریکای جنوبی و استرالیا به هم متصل بودند و بالاخره حدود 40 میلیون سال قبل استرالیا جدا شد.بنابراین لوراسیا به قاره آسیا ،اروپا و آمریکای شمالی تقسیم شده است و گندوانا به استرالیا ،آفریقا،منطقه عربی ،هندوستان ،آمریکای جنوبی و قطب جنوب تقسیم گردید.
مطالعه توزیع گیاهان و جانوران به وگنر کمک کرد تا بتواند تفسیرهایش را مستند سازد. او به خصوص ، پراکنش گیاه گلوسوپتریس را که بقایای برگ هایش درقاره های نیمکره جنوبی فراوانند را مورد بررسی قرار داد. او وجود برگ های گلوسوپتریس در پیشینه سنگواره ای قاره های دور از هم را دلیلی بر این دانست که آنها زمانی به هم پیوسته بوده اند و به کمک این شاهد، همه قاره های جنوبی را همراه با هندوستان دریک ابر قاره به نام گندوانا ، قرارداد. وی هم چنین با مطالعه پراکندگی توده های اصلی زمین شناختی دردوسوی اطلس درامتداد یکدیگر وجود شدن قاره ها را تایید می کنند.(البته امروزه با مطالعه بر روی کیسه داران ،مشاهده گردید که این پستانداران تنها در استرالیا ،گینه ی نو و آمریکا یافت می شوند.)