کورتون و انواع آن:

شاید شما هم نام داروهای کورتیکواستروئید یا کورتون را شنیده باشید. کورتون ها یا گلوکوکورتیکوئیدها که گاهی فقط با نام استروئیدها شناخته می‌شوند، کاربردهای متفاوتی دارند. در این مقاله در مورد انواع کورتون‌ها، شیوه‌ی عملکرد و نقش آنها در بدن، موارد مصرف و عوارض جانبی کورتون‌ صحبت خواهیم کرد.

در دورانی از آنها به‌عنوان دارویی معجزه‌آور یاد می‌شد. مثلا در گذشته به گروهی از بیماران مبتلا به درد مفاصل، روزانه کورتیکواستروئید تزریق می‌شد. نتیجه‌ بسیار جالب‌توجه و بهبود در بیماران بسیار چشم‌گیر بود. به‌طوری که پزشکان فکر می‌کردند، درمان آرتروز یا همان درد مفاصل را کشف کرده‌اند. اما کم‌کم با گسترش مصرف کورتیکو‌استروئید مشخص شد که داستان آن‌طورها هم که فکر می‌کردند نیست. عوارض جانبی این دارو کم‌کم، بروز پیدا کرد و به بیماران درباره‌ی مشکلات بالقوه‌ی آن، هشدار داده می‌شد.

انواع کورتون یا کورتیکواستروئیدها شامل موارد زیر هستند:

• بتامتازون (سِلِستون)؛

• بودزوناید (انتوکورت. ای‌.سی)؛

• کورتیزون (کورتون)؛

• دگزامتازون (دِکادرون)؛

• هیدروکورتیزون (کورتِف)؛

• متیل‌پردنیزولون (مِدرول)؛

• پردنیزولون (پرِلون)؛

• تریامسینولون (کِنالوگ، کِناکورت).

موارد مصرف کورتون چیست؟

کورتیکواستروئیدها برای درمان وضعیت‌های مختلفی کاربرد دارند. برای نمونه از آنها برای کنترل التهاب مفاصل و ارگان‌ها در بیماری‌های زیر استفاده می‌شود:

• روماتیسم مفصلی؛

• لوپوس ( لوپوس اریتماتوس سیستمیک)؛

• اسپوندیلیت آنکیلوزان (Ankylosing spondylitis)؛

• آرتریت ایدیوپاتیک جوانان (Juvenile arthritis)؛

• بیماری‌های التهابی روده (IBS)؛

• درماتومیوزیت (Dermatomyositis)؛

• پلی‌میوزیت (Polymyositis)؛

• بیماری بهجت؛

• پلی‌میالژی روماتیکا (نوعی بیماری التهابی شریان‌های بزرگ است)؛

• بیماری‌های ارتباطی بافت‌ها (Mixed connective tissue disease)؛

• اسکلرودرمی (Scleroderma)؛

• آرتریت گیجگاهی (Giant cell arteritis)؛

• التهاب رگ (Vasculitis)؛

اثرات جانبی مصرف کورتیکواستروئیدها :

برخی از آنها به قرار زیر هستند:

• افزایش اشتها و وزن؛

• تجمع چربی در ناحیه‌ی سینه، صورت، قسمت بالایی کمر و شکم؛

• احتساب نمک و آب در بدن و ایجاد التهاب و ورم (اصطلاحا اِدِم)؛

• فشار خون بالا؛

• انواع دیابت؛

• کبودی سیاه و آبی‌رنگ روی پوست؛

• التیام دیرهنگام زخم‌های موجود در بدن؛

• پوکی استخوان؛

• آکنه؛

• آب مروارید؛

• ضعف ماهیچه‌ها؛

• نازک شدن پوست؛

• افزایش خطر ابتلا به عفونت؛

• زخم معده؛

• افزایش تعرق؛

• تغییرات و نوسانات خلقی؛

• مشکلات روانی مثل افسردگی؛

• سرکوب و ایجاد بحران در عملکرد غده‌ی فوق‌کلیوی.