ترکیبات هیدرو کربنی (آلیفاتیک و آروماتیک)

ترکیبات هیدرو کربنی (آلیفاتیک و آروماتیک)

به ترکیباتی که در ساختار آنها فقطدو عنصر کربن و هیدروژن شرکت کنند،هیدروکربن می گویند، هیدروکربن ها به دو دسته اصلی آلیفاتیک و آروماتیک تقسیم می شوند. این ترکیبات دارای ساختار حلقوی و یا زنجیره ای می باشند. به طور کلی هیدرو کربن های آلیفاتیک به گروه های آلکان ها، آلکن ها، آلکین ها و ترکیبات حلقوی مشابه تقسیم  می شوند. فرمول کلی هیدرو کربن ها که منشا اصلی آنها نفت خام و زغال سنگ می باشد، به فرم کلی CnHm است.

آروماتیک هیدروکربنهایی هستند که خصلت آروماتیک دارند. یکی از ساده ­ترین و متداولترین آنها بنزن و مشتقاتش است. از موارد دیگر می ­توان به نفتالن، آنتراسن، فنانترن و ... اشاره کرد

خواص فیزیکی آروماتیک ها......

خواص فیزیکی هیدروکربنهای آروماتیک مشابه دیگر هیدروکربنها مثل آلکانهاست. البته برخلاف آلکانها، هیدروکربنهای آروماتیک و بطور کلی ترکیبات آروماتیک به معطر و خوشبو بودن معروف هستند.

خواص شیمیایی آروماتیک ها.....

بطور کلی ترکیبات آروماتیک پایداری ویژه­ ای دارند و واکنش­ های مخصوص خود را انجام دهند. بعلت پایداری، ترکیبات آروماتیک با وجود سیرنشده بودن بسیار سخت ­تر از ترکیبات سیرنشده دیگر مثل آلکنها در واکنشهای افزایشی شرکت می کنند. بعنوان مثال در مورد استیرن () هیدروژناسیون بخش آلیفاتیک بصورت زیر براحتی با گاز  در دما و فشار کم انجام می ­شود:

 

 

درحالیکه هیدروژناسیون بخش آروماتیک بصورت زیر سخت­تر است و نیازمند دما و فشار بالاتری است:

 

 

هیدروکربنهای آروماتیک نیز می ­توانند در واکنشهای جانشینی (جانشینی  با اتمها یا گروههای دیگر مثل هالوژنها) شرکت کنند، اما شرایط انجام واکنشهای آنها بسیار متفاوت از هیدروکربنهای آلیفاتیک است.

بخش آلیفاتیک ترکیبات آروماتیک مشابه دیگر ترکیبات آلیفاتیک عمل خواهد کرد. بعنوان مثال در پروپیل بنزن، هیدروژنهای گروه پروپیل می­توانند در واکنش هالوژن ­دار شدن جانشینی در شرایط مشابه آلکانها شرکت کنند.

از نکات دیگر در مورد شیمی این ترکیبات می­ توان به بالا بودن نسبت کربن به هیدروژن در این ترکیبات و سمی و سرطان ­زا بودن برخی از آنها مثل بنزن اشاره کرد.